Тарихи-мәдени мұра

Тарихи-мәдени объектілер

Қазіргі уақытта облыста 802 жылжымайтын тарихи, археологиялық, сәулет және монументалды өнер ескерткіші бар, оның 316-ы мемлекетпен қорғалатын объектілер тізіміне енгізілген. Облыс аумағында 11 мұражай мен 2 театр жұмыс істейді.

Археолог мамандардың айтуынша, қазірде туризмді дамыту үшін қызмет ете алатын бірқатар қызықты объектілер бар. Мәселен, «Өленті жазулары» петроглифтеріне энеолит, қола және ерте темір дәуіріндегі жазулар жатады. Бұл нысан Тай ауылының (бұрынғы «Өленті» кеңшары) оңтүстік-батысына қарай Өленті өзені жағалауында орналасқан.

Баянауыл ұлттық паркінің жанында да бірқатар қызықты объектілер бар. Қаражар діни кешені. Ескерткіш өте қызықты әрі жақсы сақталған объектілердің бірі болып табылады. Оның Солтсүтік Шығыс Сарыарқаның ерте және ортағасырлық көшпенділерін рухани зерттеудің қайнар көзі ретінде ғылыми және мәдени-тарихи маңызы бар. Аталмыш нысан екі бұлақ арасында көркем де әдемі шатқалда Баянауыл-Қарағанды жолының маңында орналасқан. Баянауылдан оңтүстік-батысқа қарай 70 км қашықтықта, Баянауыл – Қаратұмар жолынан 5-7 км қашықтықта орналасқан Бестөбе шатқалындағы петроглифтері ерте темір дәуірінің әмбебап ескерткішіне жатады. Ерте темір дәуірінің Торайғыр VI қорған тобы Торайғыр көлінің шығыс жағалауындағы демалыс аймағында орын тепкен.

Павлодар облысы аумағында ғылыми туризмді дамытуда мамандардың орасан зор қызығушылығын тудыратын археологиялық және палеонтологиялық ескерткіштер өте көп. Бәріне танымал «Қаз қонақ» палеонтологиялық ескерткіштен басқа да, ежелгі фаунаның сүйек қалдықтары бар жерлер Ертіс өзенінің оң жағалауында да кездеседі. Атап айтқанда, Ертіс өзені ағысының жоғарғы тұсындағы Железин ауылындағы «Пятерыжск құлама жары». Ертіс-Қарағанды арнасының маңында да ежелгі флораның мыңдаған іздері жатыр.

Өзгертілді: 04.11.2014 09:59
Орналастырылды: 09.08.2016 12:11

Павлодар облысындағы жергілікті маңызы бар тарихи және мәдени ескерткіштерінің мемлекттік тізімі

Р/с№
Ескерткіштің атауы
Ескерткіш түрі
Ескерткіштің орналасқан жері
Ақсу қаласы
1
Қанаш Қамзиннің кеуіті (құрылған уақыты: 1966 жыл, (ХХ ғасыр) авторы Е. Труфанов)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Ақсу қаласы Жолқұдық ауылы
2
С.И. Царевтің ескерткіші құрылған уақыты: 1985 жыл, авторы И. Лопатин)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Ақсу қаласы, Мәдениет және демалыс саябағы
3
С.И. Царевқаза болған жерде орнатылған ескерткіш (құрылған уақыты: 1947 жыл, авторы И. Большаков)
Қала құрылысы және сәулет
Ақсу қаласы, Әуезов көшесі, 42
4
ҰОС қаза болғандарға орнатылған Даңқ ескерткіші (құрылған уақыты: 1985 жыл, (ХХ ғасыр) авторы В. Кутяков)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Ақсу қаласы, Мәдениет және демалыс саябағы
Павлодар қаласы
5
Әкімшілік ғимараты (құрылған уақыты: 1961 жыл, авторы Г. Гальченко)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Академик Сәтбаев, көшесі, 49-үй
6
Алексеев училищесі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдын басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Жеңіс алаңы, 15-үй
7
Благовещен шіркеуі (құрылған уақыты: 1999 жыл, авторы Г. Гальченко)
Қала құрылысы жәнесәулет
Павлодар қаласы, Конституция алаңы
8
Азаматтық соғыстың құрбандарына арналған бауырластар зираты (1919 жыл, авторы С. Якубо-вич)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, қалалық саябақ
9
1931-1932 жылдары аштықтан қайтыс болғандар-дың бауырластар зираты, авторы белгісіз
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Пахомов зираты
10
Владимир училищесі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы А. Деров)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, М. Есеналиев көшесі, 6-үй
11
Темір жолшылардың МҮ (құрылған уақыты: 1957 жыл, авторы Г. Гальченко)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Кутузов көшесі, 1-үй
12
Көпес Айтыкиннің үйі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, К. Маркс көшесі, 151-үй
13
Көпес Зайцевтің үйі (құрылған уақыты: 1898-1910 жылдар, авторы Батов)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Академик Марғұлан көшесі, 97-үй
14
Көпес Осиповтың үйі (құрылған уақыты: ХХ жылдың басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Академик Сәтбаев көшесі, 160-үй
15
Көпес Охапкиннің үйі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 153-үй
16
Д.П. Багаев тұрған үй (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 200-үй
17
Көпес Сорокиннің үйі (құрылған уақыты: 1890 жыл, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 129-үй
18
Көпес Лаптевойдың үйі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Луначарский көшесі, 9/1-үй
19
Жазушы А. Некрасовтың үйі (құрылған уақыты: ХХ ғасыр басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Луначарский көшесі, 5-үй
20
Ақын П. Васильевтің үйі (құрылған уақыты: ХIХ ғасырдың екінші жартысы, авторы белгісіз )
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Чернышевский көшесі, 121-үй
21
200-мыңыншы ПТЗ тракторы (құрылған уақыты: 1980 жыл, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, ПТЗ алдындағы алаң
22
Көпес Рамазановтың тұрғын үйі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі,137-үй
23
Жоғары билік ғимараты (құрылған уақыты: ХIХ ғасырдың екінші жартысы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Толстой көшесі, 3-үй
24
ҰОС кезінде Эвакогоспиталь болған № 8 мектеп ғимараты (құрылған уақыты: 1939 жыл, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 125-үй
25
КСРО Мембанкі филиалының ғимараты (құрыл-ған уақыты: 1934 жыл, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Академик Сәтбаев көшесі, 158-үй
26
«Октябрь» кинотеатры (құрылған уақыты: 1957 жыл, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Торайғыров көшесі,48-үй
27
Көпес үйі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 155-үй
28
Көпес үйі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 124- үй
29
Көпес Суриковтың дүкендері (құрылған уақыты: Х1Х ғасырдың соңы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 168- үй
30
Көпес Тумашевтің дүкені (құрылған уақыты: ХХ ғасырдыңбасы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Луначарский көшесі, 9/2-үй
31
Даңқ мемориалы (құрылған уақыты: 1975 жыл, авторлары: И. Виноградов, И. Лопатин)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Бірінші мамыр шағын бағы
32
Мешіт (құрылған уақыты: 1905 жыл, авторы белгісіз )
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Академик Марғұлан көшесі, 138-үй
33
М.Ж. Көпеев атындағы мешіт (құрылған уақыты: 2001 жыл, авторлары: Т.С. Әбілді, М.З. Қабдуәлиев)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Қайырбаев көшесі, 107-үй
34
Д.П. Багаевтің зираты (1958 жыл)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, ескі зират
35
Бұрынғы ауылшаруашылық мектебі (құрылған уақыты: 1898 жыл, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Володарский көшесі, 129-үй
36
1942-1943 жылдары № 2448 эвакогоспитальде жарақаттан қайтыс болған жауынгерлерге орнатылған ескерткіш, авторы И.Лопатин
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, қалалық ескі зираты
37
ҰОС қаза болғандарға арналған ескерткіш (құрылған уақыты: 1975 жыл, авторы И. Лопатин)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Локомотив депосы
38
ҰОС қаза болғандарға арналған ескерткіш (құрылған уақыты: 1965 жыл, авторы И. Лопатин)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Мир көшесі, 40
39
Ішкі әскер жауынгерлеріне арналған Даңқ ескерткіші (құрылған уақыты: 1978 жыл, авторы К. Белков)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Өнеркәсіп ауданы, 6679 ә/б
40
Ағаш сәулет ескерткіші (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, П. Васильев көшесі, 3-үй
41
Кеңес Одағының батыры Қ. Қамзиннің ескер-ткіші (құрылған уақыты: 1979 жыл, авторы И. Лопатин)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы,Қамзин және Толстой көшелерінің қйылысы
42
С. Торайғыров ескерткіші (құрылған уақыты: 2000 жыл, автор Х. Абаев)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Академик Сәтбаев және Торайғыров көшелерінің қиылысы
43
Алғашқы пошта-телеграф кеңсесі (құрылған уақыты: 1910-1913 жылдар, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 147-үй
44
Пошта-телеграф кеңсесі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Академик Марғұлан көшесі, 115- үй
45
Өзен вокзалы (құрылған уақыты: 1960 жыл, авторы Г. Гальченко)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Академик Шөкин көшесі, 1-үй
46
Рим–католик костелі (құрылған уақыты: 1999 жыл, авторы А. Крохолев)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Суворов көшесі, 68-үй
47
Орыс-Азиат сыртқы сауда банкі (құрылған уақыты: ХIХ ғасырдың соңы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 151-үй
48
Орыс-қырғыз училищесі (құрылған уақыты: 1916 жыл, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, 29 ноябрь көшесі, 2-үй
49
Павлодар большевиктерінің басышысы С. Тепловтың (1880-1918 жылдары) құрбан болған жердегі стела (құрылған уақыты: 1969 жыл, авторы И. Лопатин)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин және Киров көшелерінің қиылысы
50
Т-34 Танк тұғыры (құрылған уақыты:1987 жыл, авторы К. Жылқыбаев)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі, ардагерлер шағын саябағы
51
Яковлевтің типографиясы (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Академик Марғұлан көшесі, 89-үй
52
Сауда қатарлары (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 160-үй
53
Сауда қатарлары (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 156-үй
54
Уездік аурухана (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Абай көшесі, 115-үй
55
Көпес Суриковтың үй-жайы(құрылған уақыты: ХIХ ғасырдың соңы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 166-үй
56
Чередовтың үй-жайы (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Академик Бектұров көшесі, 95, 97-үйлер
57
Кешендегі флигель (құрылған уақыты: 1907 жыл, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар қаласы, Ленин көшесі, 131-үй
58
Кенжекөл қонысы
Археология
Кенжекөл ауылынан Оңтүстік-Шығысқа қарай 3 км, Павлодар шоссесінің маңында
Екібастұз қаласы
59
Алғашқы көмір эшелонын артқан экскаватор шөміші, 1954 жылы (құрылған уақыты: 1972 жыл, авторы К. Бектемиров)
Қала құрылысы және сәулет
Екібастұз қаласы, вокзалдың алдындағы алаң
60
Мешіт, (құрылған уақыты: 1998 жыл, авторы Ж. Хайдаров)
Қала құрылысы және сәулет
Екібастұз қаласы, Беркімбаев көшесі 165/56-үй
61
Екібастұз көмір кен орнынын комиссары С.И. Царевтің ескерткіші (құрылған уақыты: 1978 жыл, авторы С. Пантелеев)
Қала құрылысы және сәулет
Екібастұз қаласы, Царев көшесі
62
Православиялық ғибадатхана (құрылған уақыты: 1998 жыл, авторы Ж. Хайдаров)
Қала құрылысы және сәулет
Екібастұз қаласы, Әуезов көшесі, 160-үй
63
Ақжар 1 обасы
Археология
Төртүй ауылынан Оңтүстік-Батысқа қарай 11 шақырым, Шідерті өзенінің оңтүстік жағалауында
64
Ақжар 2 обасы
Археология
Ақжар елді мекенінен 5 шақырым, Төртүй ауылынан Оңтүстік-Батысқа қарай 15 шақырым, Шідерті өзенінің сол жағалауында
65
Ащыкөл обасы
Археология
Екібастұз қаласынан солтүстікке қарай 2,5 шақырым, Ащыкөл көлінен 500 м
66
Байет 1 обасы
Археология
Байет ауылынан шығысқа қарай 1,5 шақырым
67
Байет 2 обасы
Археология
Байет ауылынан Оңтүстік-Батысқа қарай 2 шақырым, жолдан оңтүстікке қарай 200 м
68
Бөзщакөл 1 обасы
Археология
Бозшакөл көлінен Солтүстік-Шығысқа қарай 1 шақырым
69
Бөзщакөл 2 обалар тобы
Археология
Бозшакөл көлінен Солтүстік-Шығысқа қарай 1 шақырым
70
Бозщакөл 3 обалар тобы
Археология
Бозшакөл көлінен шығысқа қарай 800 м
71
Бозщакөл 4 обалар тобы
Археология
Бозшакөл көлінен Оңтүстік-Батысқа қарай 3 шақырым
72
Қарасор 1 обалар тобы
Археология
Қарасор станциясынан Солтүстік-Батысқа қарай 1,5 шақырым
73
Қарасор 2 обасы
Археология
Павлодар-Екібастұз тас жолынан 93 шақырым станциядан Оңтүстік-Батысқа қарай 2 шақырым
74
Құтаяқсор обасы
Археология
Шідерті кентінен оңтүстікке қарай 10 шақырым, көлдің шығыс жақ жағалауында
75
Қызыл Жар 1 обасы
Археология
Тай ауылынан Оңтүстік-Батысқа қарай 22 шақырым, Өленті өзенінің оң жақ жағалауында
76
Нұрмамбет 2 обалар тобы
Археология
Ақжар ауылының Оңтүстік-Батысқа қарай 5 шақырым, Шідерті өзенінің оң жақ жағасында
77
Шідерті 2 обалар тобы
Археология
Шідерті станциясынан Оңтүстік-Батысқа қарай 2 шақырым, шекара маңында
78
Шідерті 3 обалар тобы
Археология
Шідерті станциясынан Оңтүстік-Шығысқа қарай 4 шақырым, шоқыда
79
Шідерті 4 обасы
Археология
Шідерті кентінен Оңтүстік-Батысқа қарай 1,5 шақырым
80
Шідерті 5 обасы
Археология
Шідерті кентінен Солтүстік-Батысқа қарай 1,5 шақырым
81
Шідерті 6 обасы
Археология
Шідерті кентінен Солтүстік-Батысқа қарай 3 шақырым
82
Шідері 7 обалар тобы
Археология
Шідерті кентінен солтүстікке қарай 3 шақырым
83
Шідерті 8 обалар тобы
Археология
Шідерті кентінен Оңтүстік-Батысқа қарай 3 шақырым
84
Шідерты 9 обалар тобы
Археология
Шідерті кентінен Солтүстік-Батысқа қарай 3 шақырым, сол жақ жағалауда
85
Шідерті 10 обасы
Археология
Шідерті кентінен оңтүстікке қарай 8 шақырым, Шідерті өзенінің оң жақ жағалауында
86
Тай 1 обалар тобы
Археология
Тай ауылынан солтүстікке қарай 4 шақырым, Өленті өзенінің сол жағалауында
87
Тай 2 обалар тобы
Археология
Тай ауылынан Солтүстік-Шығысқа қарай 4,5 шақырым, Өленті өзенінің сол жақ жағалауында
88
Тай 3 обасы
Археология
Тай ауылынан солтүстікке қарай 5 шақырым, Өленті өзенінің сол жақ жағалауында
89
Тай 5 обасы
Археология
Тай ауылынан Оңтүстік-Батысқа қарай 6 шақырым, Өленті өзенінің оң жақ жағалауында
90
211 шақырым обалар тобы Павлодар- Қарағанды
Археология
Павлодар-Қарағанды тас жолында 211 шақырым, автотұрақтың оң жағында
91
(Екібастұз 17,18,19) ескерткіштер кешені
Археология
Екібастұз қаласынан шығысқа қарай 5 шақырым
92
Ақ-Маңдай обасы
Археология
Екібастұз қаласынан Оңтүстік-Батысқа оңтүстігіне қарай 1,7 шақырым, Ақ-Маңдай кенішінен Оңтүстік-Батысқа қарай 7,5 шақырым
93
Жекпес обасы
Археология
Тай ауылынан Оңтүстік-Батысқа қарай 30 шақырым, Өленті өзенінің оң жақ жағалауында
94
Жанбас 1 тұрған жер
Археология
Басқауға ауылынан Оңтүстік-Батысқа қарай 13 шақырым, Жанбас кенішінің маңында
95
Керегетас обасы
Археология
Керегетас бұлағының Оңтүстік-Батысқа қарай 20 шақырым
96
Керегетас 1 обасы
Археология
Жаңажол жайлауынан Солтүстік-Шығыс-қа шығысқа қарай 1,5 шақырым
97
Керегетас 2 обасы
Археология
Керегетас бұлағының Оңтүстік-Батысқа қарай 3 шақырым
98
Керегетас 3 обасы
Археология
Керегетас бұлағының Оңтүстік-Батысқа қарай 3 шақыры
99
Қыркөл обасы
Археология
Қыркөл көлінің солтүстік жағалауында
100
Қыркөл 1 обасы
Археология
Қыркөл көлінің солтүстік жағалауында
101
Қыркөл 2 обасы
Археология
Қыркөл көлінен Оңтүстік-Батысқа қарай 2 шақырым
102
Кіндікті обасы
Археология
Шідерті ауылынан шығысқа қарай 19 шақырым, Қындықты көлінен Солтүстік-Шығысқа қарай 600 м.
103
Майсор обасы
Археология
Майсор көлінен Солтүстік-Батысқа қарай 600 м
104
Майсор 1 обасы
Археология
Екібастұз әуежайынан Солтүстік-Батысқа қарай 7,5 шақырым шоқы үстінде
105
Өлеңті жазулары
Археология
Тай ауылынан шығысқа қарай 15 шақы-рым, Өлеңті өзенінің оң жақ жағалауында
106
Ангренсор елді мекені
Археология
Екібастұз қаласынан Оңтүстік-Шығысқа қарай 20 шақырым, Екібастұз-Майқайын тас жолынан Оңтүстік-Батысқа қарай 200 м
107
Атығай елді мекені
Археология
Екібастұз қаласынан Солтүстік-Шығысқа шығысқа қарай 12 шақырым, Атығай темір жол станциясынан Солтүстік-Шығысқа қарай 2 шақырым
108
Керегетас елді мекені
Археология
Керегетас бұлағынан Оңтүстік-Батысқа қарай 20 шақырым
109
Қыркөл 1 елді мекені
Археология
Қыркөл көлінің шығыс жағалауы, бұрынғы қосалқы шаруашылық фермасы
110
Кіндікті елді мекіні
Археология
Шідерті ауылынан шығысқа қарай 19 шақырым, Қындықты көлінен батысқа қарай 600 м
111
Қыркөл елді мекені
Археология
Қыркөл көлінің солтүстік жағалауында
112
Ақбидайық 2 шеберханасы
Археология
Қарасор станциясынан Оңтүстік-Батысқа қарай 9 шақырым, Ақбидайық жерінде
113
Ангренсор қонысы
Археология
Екібастұз қаласынан Оңтүстік-Шығысқа қарай 27 шақырым, Ангренсор көлінен шығысқа қарай 500 м.
114
Ангренсор 1 қонысы
Археология
Екібастұз қаласынан Оңтүстік-Шығысқа қарай 27 шақырым, Ангренсор көлінің Оңтүстік-Батысқа жағалауындағы жылға-да.
115
Атығай қонысы
Археология
Екібастұз қаласынан Солтүстік-Шығысқа қарай 12 шақырым, Атығай темір жол станциясынан солтүстік-шығысқа қарай 2 шақырым
116
Атығай 1 қонысы
Археология
Екібастұз қаласынан Солтүстік-Шығысқа қарай 12 шақырым, Атығай темір жол станциясынан Солтүстік-Шығысқа қарай 2 шақырым
117
Ащыкөл қонысы
Археология
Ащыкөл көлінің шығыс жағасында
118
Бозшакөл 1 қонысы
Археология
Бозшакөл көлінен шығысқа қарай 200 м, құрғаған жылғаның оң жақ жағалауында
119
Бөзшакөл 2 шеберханасы
Археология
Бозшкөл ауылынан шығысқа қарай 800 м
120
Бозшакөл 3 қонысы
Археология
Бозшакөл көлінен Оңтүстік-Шығысқа қарай 3,4 шақырым, құрғаған жылғаның сол жақ жағалауында
121
Бозшакөл 4 қонысы
Археология
Бозшакөл көлінен Оңтүстік-Батысқа қарай 3,5 шақырым, оң жақ жағалауда
122
ГРЭС 1 қонысы
Археология
ГРЭС 1 оңтүстікке қарай 600 м
123
ГРЭС 1,1 қонысы
Археология
ГРЭС 1 оңтүстікке қарай 1 шақырым
124
ГРЭС 1,2 қоныс
Археология
ГРЭС 1 О-Б қарай 1,5 шақырым
125
ГРЭС 1,3 қонысы
Археология
ГРЭС 1 О-Б қарай 1,5 шақырым
126
ГРЭС 1,4 қонысы
Археология
ГРЭС 1 О-Б қарай 5 шақырым
127
Ескелді 2 қонысы
Археология
Жаңажол ауылынан Солтүстік-Батысқа қарай шақырым 23 шақырым
128
Жаңажол қонысы
Археология
Жаңажол жайлауынана Оңтүстік-Батысқа жылғада
129
Жаңажол 1 қоныс
Археология
Ақмаңдай кенішінен Оңтүстік-Шығысқа қарай 8 шақырым, Екібастұз қаласынан Оңтүстік-Батысқа-оңтүстікке қарай 17 шақырым
130
Керегетас қонысы
Археология
Жаңажол жайлауынан Солтүстік-Шығыс-қа қарай 1,5 шақырым
131
Керегетас 1 қонысы
Археология
Жаңажол жайлауынан Солтүстік-Шығысқа қарай 1,5 шақырым
132
Құдайкөл 1 қонысы
Археология
Қалқаман ауылынан Оңтүстік-Батысқа қарай 10 шақырым, көлдің шығыс жағалауында
133
Кіндікті қонысы
Археология
Шідерті ауылынан шығысқа қарай 19 шақырым
134
Кіндікті 1 қонысы
Археология
116 айырықтан батысқа қарай 12,5 шақырым
135
Кіндікті 2 қоныс
Археология
Шідерті ауылынан шығысқа қарай 19 шақырым, Қындықты көлінен Оңтүстік-Батысқа қарай 600 м.
136
Қыркөл қоныс
Археология
Қыркөл көлінен батысқа қарай 7,5 км
137
Қыркөл 1 қонысы
Археология
Қыркөл көлінен Солтүстік-Батысқа қарай 300 м жылға жағасында
138
Қыркөл 2 қонысы
Археология
Қыркөл көлініңсолтүстік жағасында
139
Қыркөл 3 қонысы
Археология
Қыркөл көлінен Оңтүстік-Шығысқа қарай 500 м
140
Қыркөл 4 қонысы
Археология
Қыркөл көлінен шығысқа қарай 500 м
141
Қыркөл 5 қонысы
Археология
Қыркөл көлінен Солтүстік-Шығысқа қарай 2 шақырым
142
Қыркөл 6 қонысы
Археология
Қыркөл көлінен Оңтүстік-Шығысқа қарай 1 шақырым
143
Қыркөл 7 қонысы
Археология
Қыркөл көлінен Оңтүстік-Шығысқа қарай 600 м
144
Қыркөл 8 қонысы
Археология
Қыркөл көлінен оңтүстікке қарай 12 шақырым
145
Қыркөл 9 қонысы
Археология
Қыркөл көлінен Оңтүстік-Батысқа қарай 1 шақырым
146
Майқайың қонысы
Археология
Майқайын станциясынан Солтүстік-Шығысқа қарай 2 шақырым
147
Майқайың 1 қонысы
Археология
Майқайын станциясынанСолтүстік-Шығысқа қарай 2 шақырым
148
Майқайың 2 қонысы
Археология
Майқайын станциясынан солтүстікке қарай 4 шақырым
149
Майқайың 3 қонысы
Археология
Майқайын станциясынан Солтүстік-Шығысқа қарай 2 шақырым
150
Майқайың 4 қонысы
Археология
Майқайын станциясынанСолтүстік-Шығысқа қарай 4 шақырым
151
Майсор қонысы
Археология
Екібастұз қаласының әуежайынан Батысқа-Солтүстік-Батысқақарай 3 шақырым
152
Майсор 1 қонысы
Археология
Екібастұз қаласының әуежайынан батысқа қарай 3 шақырым
153
Майсор 2 қонысы
Археология
Майсор көлінен оңтүстікке қарай 400 м
154
Майсор 3 қонысы
Археология
Екібастұз қаласының әуежайының Солтүстік-Батысқа батысына қарай 7 шақырым
155
Майсор 4 қонысы
Археология
Майсор көліне Солтүстік-Батысқа құятын жылға мен құмды жолдың қиылысы
156
Майсор 5 қонысы
Археология
Майсор көліне Солтүстік-Батысқа құятын жылғаның жоғарғы ағысынан 500 м
157
Майсор 6 қонысы
Археология
Майсор көліне Солтүстік-Батысқа құятын жылғаның жоғарғы ағысынан 750 м
158
Майсор 7 қонысы
Археология
Майсор көліне Солтүстік-Батысқа құятын жылғаның жоғарғы ағысынан 300 м
159
Майсор 8 қонысы
Археология
Майсор көліне Солтүстік-Батысқа құятын жылғаның жоғарғы ағысынан 1,1шақырым
160
Майсор 9 қонысы
Археология
Майсор көліне Солтүстік-Батысқа құятын жылғаның жоғарғы ағысынан 1,3 шақырым
161
Майсор 10 қонысы
Археология
Екібастұз қаласының әуежайының Солтүстік-Батысқа қарай 7 шақырым
162
Майсор 11 қонысы
Археология
Майсор көліне Солтүстік-Батысқа құятын жылғаның жоғарғы ағысынан 1,5 шақырым
163
Майсор 12 қонысы
Археология
Екібастұз қаласының әуежайының Солтүстік-Батысқа қарай 12 шақырым
164
Майсор 13 қонысы
Археология
ЖЭС Оңтүстік-Батысқа қарай 8 шақырым
165
Разъезд 116 қонысы
Археология
116 айырықтан оңтүстікке қарай 10 шақырым
166
Сарыопан 1 қонысы
Археология
Сарыопан бұлағынан оңтүстікке қарай 11 шақырым
167
Тұз қонысы
Археология
ЖЭС Оңтүстік-Батысқа 1 шақырым
168
Шідерті 3 қонысы
Археология
Шідерті станциясынан оңтүстікке қарай 6 шақырым, өзеннің оң жақ жағалауында
169
Екібастұз қонысы
Археология
Ескі Екібастұз аймағында
170
Екібастұз 1 қонысы
Археология
Екібастұз қаласынан шығысқа қарай 6 шақырым, Екібастұз көлінің солтүстік жағалауындағы биік шоқыда
171
Екібастұз 2 қонысы
Археология
Екібастұз қаласынан шығысқа қарай 7 шақырым, Екібастұз көлінің солтүстік жағалауындағы биік шоқыда
172
Екібастұз 3 қонысы
Археология
Ескі Екібастұздан Солтүстік-Шығысқа қарай 300 м
173
Екібастұз 4 қонысы
Археология
Екібастұз қаласынан шығысқа қарай 8 шақырым
174
Екібастұз 5 қонысы
Археология
Екібастұз қаласынан Оңтүстік-Шығысқа шығысына қарай 5 шақырым
175
Екібастұз 6 қонысы
Археология
Екібастұз қаласының Оңтүстік-Шығысқа шығысына қарай 5 шақырым
176
Екібастұз 7 қонысы
Археология
Екібастұз көлінің Оңтүстік-Батысқа қарай 600 м
177
Екібастұз 8 қонысы
Археология
Ескі Екібастұздан Оңтүстік-Шығысқа шығысына қарай 2 шақырым, Екібастұз көлінің оңтүстік жағалауы, Екібастұз қаласынан шығысқа қарай 6 шақырым
178
Екібастұз 9 қонысы
Археология
Екібастұз көлінен шығысқа қарай 400 м, Екібастұз қаласынан шығысқа қарай 6 шақырым
179
Екібастұз 10 қонысы
Археология
Екібастұз қаласынан шығысқа қарай 6 шақырым орналасқан Екібастұз көлінен шығысқа қарай 600 м
180
Екібастұз 11 қонысы
Археология
Екібастұз қаласынан шығысқа қарай 6 шақырым орналасқан Екібастұз көлінен шығысқа қарай 700 м
181
Екібастұз 12 қонысы
Археология
Тазарту құрылыстарынан Оңтүстік-Шығысқа қарай 600 м
182
Екібастұз 13 қонысы
Археология
Тазарту құрылыстарынан Оңтүстік-Шығысқа қарай 600 м
183
Екібастұз 14 қонысы
Археология
Екібастұз қаласынан шығысқа қарай 5 шақырым
184
Екібастұз 15 қонысы
Археология
Екібастұз қаласынан Солтүстік-Батысқа қарай 5 шақырым жердегі «Северный» разрезі
185
Екібастұз 16 қонысы
Археология
Екібастұз қаласынан шығысқа қарай 5 шақырым, Северный разрезінің шығыс борты
186
Екібастұз 20 шеберхана – қонысы
Археология
Екібастұз қаласынан Оңтүстік-Шығысқа қарай 6-7 шақырым
187
Якшибай қонысы
Археология
Тай ауылынан шығысқа қарай 15 шақырым, Өлеңті өзенінің сол жақ жағалауында
188
21 шақырым қонысы
Археология
Екібастұз-Павлодар автожолынан 21- шақырым, тас жолдан Солтүстік-Батысқа қарай 1 шақырым
189
21 шақырым 1 қоныс
Археология
Екібастұз-Павлодар автожолынан 21- шақырым, тас жолдан оңтүстікке қарай 2,5 шақырым
190
21 шақырым 2 қоныс
Археология
Екібастұз-Павлодар автожолынан 21- шақырым, тұзды көлден оңтүстікке қарай 500 м
191
21 шақырым 3 қоныс
Археология
Екібастұз-Павлодар автожолының 21- шақырым, тас жолдан 1,5 шақырым жерде,тұзды көлдің оңтүстік жағалауында
Ақтоғай ауданы
192
Қеңес Одағының Батыры С. Мүткеновтің кеуіті (1913-1944 жылдар, құрылған уақыты: 1965 жыл, авторы И. Лопатин)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Ақтоғай ауданы Мүткенов ауылы
193
Халық ағартушысы Жармұхамбет Тіленшиннің кеуіті, (құрылған уақыты: 1967 жыл, авторы И. Лопатин)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Ақтоғай ауданы Қожамжар ауылы
194
Арктиканы зерттеуші Е.С. Гернеттің зираты (1943 жыл, авторы Л. Сафонов)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Ақтоғай ауданы Қараоба ауылы
Баянауыл ауданы
195
С. Торайғыровтың кеуіті (құрылған уақыты: 1970 жыл, авторы М. Енсибаев)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Баянауыл ауданы Торайғыр ауылы
196
М.Ж. Көпеев кесенесі (құрылған уақыты: 2006 жыл, авторы Б. Ибрагимов)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Баянауыл ауданы Жаңажол ауылы
197
С.Торайғыров кесенесі (құрылған уақыты: 1993 жыл, авторы М. Енсибаев)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Баянауыл ауданы Торайғыр ауылы
198
«Майқайыналтын» кеншінің 50-жылдығына ар-налған ескерткіш (құрылған уақыты: 1982 жыл, авторы М. Мұхамединов)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Баянауыл ауданы Майқайын кенті
199
Драверт үңгірі (тастағы суреттер)
Археология
Баянауыл кентінен Солтүстік-Батысқа 5 шақырым, Жасыбай көлінің Оңтүстік-Батысқа жағалауы
200
Кафарка құрбан шалынатын жер
Археология
Баянауыл кентінің батысынан 4 шақырым жердегі Кафарка
201
Кафарка 2 құрбан шалынатын жер
Археология
Баянауыл кентінен батысқа қарай 10 шақырым
202
Жасыбай 11 обасы
Археология
Баянауыл кентінен Солтүстік-Батысқа қарай 6,5 шақырым
203
Жыланды 1 обалар тобы
Археология
Жаңажол ауылынан 4,5 шақырым (ферма маңында)
204
Кафарка обасы
Археология
Баянауыл кентінен батысқа қарай 7-8 шақырым жердегі Кафарка
205
Қорған 1 обасы
Археология
Баянауыл кентінен батысқа қарай 13,8 шақырым жердегі Кафарка
206
Кафарка 2 обасы
Археология
Баянауыл кентінен батысқа қарай 13,8 шақырым жердегі Кафарка
207
Торайғыр 3 обасы
Археология
Торайғыр ауылынан шығысқа қарай 1 шақырым,Торайғыр көлінің солтүстік- батыс жағалауында
208
Торайғыр 4 обасы
Археология
Торайғыр көлінің жанындағы Торайғыр ауылынан шығысқа қарай 2,5 шақырым
209
Торайғыр 5 обасы
Археология
Торайғыр көлінің жанындағы Торайғыр ауылынан шығысқа қарай 2 шақырым
210
Торайғыр 7 обасы
Археология
Торайғыр ауылынан шығысқа қарай 10 шақырым
211
Булка обасы
Археология
Булка ауылынан Солтүстік-Батысқа қарай 10 шақырым
212
Булка 1 обасы
Археология
Булка тауынан Солтүстік-Батысқа қарай 10 шақырым
213
Булка 2 обасы
Археология
Булка тауынан Солтүстік-Батысқа қарай 10 шақырым
214
Булка 3 обасы
Археология
Булка тауынан Солтүстік-Батысқа қарай 10 шақырым
215
Жасыбай 2 орналасқан жері
Археология
Баянауыл ауылынан Солтүстік-Батысқа 6,5 шақырым, Жасыбай көлінен солтүстік жағалаудан 1 шақырым
216
Жасыбай обасы
Археология
Жасыбай көлінен шығыс жақ жағалауы-ның шығысына қарай 2 шақырым жердегі Баянауыл ауылынан 6,5 шақырым көне жота
217
Жасыбай 3 обасы
Археология
Баянауыл кентінен Солтүстік-Батысқа қарай 6 шақырым
218
Жасыбай 6 обасы
Археология
Баянауыл кентінен Солтүстік-Батысқа 6 шақырым қарай Бянауыл-Жасыбай тас жолының 13-шақырымнан 1 шақырым жердегі Жасыбай көлінің солтүстігіне қарай 1,5 шақырым
219
Жасыбай 7 обасы
Археология
Баянауыл кентінен Солтүстік-Батысқа қарай 5 шақырым
220
Жасыбай 8 обасы
Археология
Баянауыл кентінен Солтүстік-Батысқа қарай 6 шақырым
221
Жасыбай 9 обасы
Археология
Баянауыл кентінен Солтүстік-Батысқа қарай 6,5 шақырым
222
Жасыбай 10 обасы
Археология
Баянауыл кентінен Солтүстік-Батысқа қарай 6,5 шақырым
223
Кафарка обасы
Археология
Баянауыл кентінен батысқа қарай 19 шақырым
224
Кафарка 1 обасы
Археология
Баянауыл кентінің батысына қарай 14 шақырым
225
Кафарка 2 обасы
Археология
Баянауыл кентінің батысына қарай 14 шақырым
226
Рыбный Ключ обасы
Археология
Қарағанды-Баянауыл тас жолының Солтүстік-Батысына қарай 1,8 шақырым, Баянауыл кентінен оңтүстікке қарай 5 шақырым жердегі Рыбный Ключ жылғасының жағасында
227
Шойындыкөл обасы
Археология
Баянауыл кентінен Солтүстік-Батысқа 6 шақырым, Жасыбай көлінің солтүстік жағалауы
228
Тастағы суреттер
Археология
Баянауыл кентінен Солтүстік-Батысқа 7 шақырым, Жасыбай көлінің солтүстік жағалауы
229
Кафарка дуалы
Археология
Баянауыл ауылынан батысқа қарай 19 шақырым
230
Әулие-Тас үңгірі
Археология
Жасыбай көлінен Оңтүстік-Батысқа қарай 4-5 шақырым
231
Әулиетас елді мекені
Археология
Баянауыл кентінің шетінен солтүстікке қарай 1 шақырым жердегі құрғаған жылғаның жағасында
232
Баянауыл елді мекені
Археология
Баянауыл кентінің шетінен солтүстікке қарай 1 шақырым жердегі құрғаған жылғаның жағасында
233
Булка елді мекені
Археология
Баянауыл кентінен Солтүстік-Батысқа қарай 10 шақырым
234
Жасыбай 1 елді мекені
Археология
Баянауыл кентінен Солтүстік-Батысқа 6,5 шақырым, Торайғыр көліне қарай Оңтүстік-Шығысқа 150 шақырым
235
Жасыбай 4 елді мекені
Археология
Жасыбай көлінен 1,5 шақырым, Баянауыл кентінен Солтүстік-Батысқа қарай 6 шақырым жерде
236
Кафарка елді мекені
Археология
Баянауыл кентінен Солтүстік-Батысқа қарай Кафарка шатқалы
237
Ескелді 1 қоныс
Археология
Жаңажол ауылынан Солтүстік-Батысқа қарай 18 шақырым (кепкен бұлақ маңында)
Железин ауданы
238
Совет Одағының батыры И.В. Бабинның кеуіті (құрылған уақыты: 1965 жыл, авторы И. Лопатин)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Железин ауданы Железинка ауылы
239
И.Д. Путинцевтің бастамасы бойынша қоршауға алынған В.И. Ленин саябағы (салынған уақыты: 1920 жыл, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Железин ауданы Үрлітүб ауылы
Ертіс ауданы
240
Көпес Сорокиннің үйі (19-шы штабы Карел полкасы) құрылған уақыты: ХIХ ғасырдын соңы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Ертіс ауданы Ертіс ауылы Карел-Полкасы көшесі, 122-үй
241
И. Байзақовтың ескерткіші (құрылған уақыты : 1979 жыл, авторы Г. Алмусренов)
Қала құрылысы және сәулет
Ертіс ауданы Ертіс ауылы И.Байзақов көшесі, 13
242
Заречное ауылы жанындағы оба
Археология
Заречное ауылынан Оңтүстік-Шығысқа қарай 2,5 шақырым
243
Куконкөл 1обасы
Археология
Куконкөл көлінен Солтүстік-Шығысқа қарай 3 шақырым
244
Куконкөл 2 обасы
Археология
Куконкөл көлінен солтүстікке қарай 2,5 шақырым
245
Луговое 1 обасы
Археология
Луговое ауылынан Оңтүстік-Батысқа қарай 1,8 шақырым
246
Луговое 2 обасы
Археология
Луговое ауылынан батысқа қарай 2,5 шақырым
247
Новороссийка обасы
Археология
Новороссийка ауылынан батысқа қарай 2 шақырым
248
Беловодское 1 обасы
Археология
Кайманачиха ауылынан Оңтүстік-Батысқа қарай 0,2 шақырым
249
Заречное обасы
Археология
Ертіс өзенінің сол жағасындағы ауылдың оңтүстік шетіндегі Павлодар тәжірибе станциясы
250
Корниловка 1 обасы
Археология
Заречное ауылынан Солтүстік-Шығысқа қарай 0,3 шақырым
251
Никаноровка 1 обасы
Археология
Никаноровка ауылынан Оңтүстік-Шығысқа қарай 1,5 шақырым
252
Никаноровка 2 обасы
Археология
Никаноровка ауылынан Солтүстік-Шығысқа қарай 0,6 шақырым
253
Никаноровка 3 обасы
Археология
Никаноровка ауылынан Солтүстік-Батыс шеті
254
Никаноровка 4 обасы
Археология
Никаноровка ауылынан солтүстікке қарай 3,5 шақырым
255
Никаноровка 5 обасы
Археология
Никаноровка ауылынан солтүстікке қарай 2,5 шақырым
256
Никаноровка 6 обасы
Археология
Никаноровка ауылынан солтүстікке қарай 2 шақырым
257
Никаноровка 7 обасы
Археология
Никаноровка ауылынан шығысқа қарай 2,5 шақырым
258
Никаноровка 8 обасы
Археология
Никаноровка ауылынан шығысқа қарай 3,5 шақырым
259
Никаноровка 9 обасы
Археология
Никаноровка ауылынан шығысқа қарай 3,5 шақырым
260
Никаноровка 10 обасы
Археология
Никаноровка ауылынан шығысқа қарай 3,2 шақырым жол бойында
261
Никаноровка 11 обасы
Археология
Никаноровка ауылынан шығысқа қарай 2,8 шақырым
262
Никаноровка 12 обасы
Археология
Никаноровка ауылынан солтүстікке қарай 5 шақырым
263
Никаноровка 13 обасы
Археология
Никаноровка ауылынан солтүстікке қарай 4,5 шақырым
264
Новороссийка 1 обасы
Археология
Новороссийка ауылынан батысқа қарай 3,5 шақырым
265
Новороссийка 3 обасы
Археология
Новороссийка ауылынан батысқа қарай 2 шақырым
266
Новороссийка 4 обасы
Археология
Новороссийка ауылынан шығысқа қарай 3 шақырым
267
Новороссийка 5 обасы
Археология
Новороссийка ауылынан солтүстікке қарай 2 шақырым
268
Тоқты обасы
Археология
Тохта ауылынан Солтүстік-Шығысқа қарай 0,3 шақырым
269
Сілеті елді мекені
Археология
Қызылағаш ауылынан Оңтүстік-Шығысқа қарай 0,8 шақырым
270
Сілеті 1 қоныс
Археология
Қызылағаш ауылынан батысқа қарай 1,5 шақырым
271
Сілеті 2 қоныс
Археология
Қызылағаш ауылынан Оңтүстік-Батысқа қарай 1,5 шақырым
Качир ауданы
272
Кеңес Одағының батыры А.Н. Елгиннің кеуіті (құрылған уақыты: 1964 жыл, авторы И. Лопатин)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Качир ауданы Тереңкөл ауылы, Ленин көшесі, 230
273
А. Елгин тұрған үй (құрылған уақыты: ХIХ ғасырдың соңы, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Качир ауданы Тереңкөл ауылы, Елгин көшесі, 125-үй
Май ауданы
274
Ақтай Бекішевтің зираты (1942 жыл, авторы белгісіз)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Май ауданы Май ауылы
Павлодар ауданы
275
Бастауыш партия ұйымының хатшысы Ф.А. Павленконың зираты (1927 жыл, авторы белгісіз )
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Павлодар ауданы Рождественка ауылы
276
Ұлы Отан соғысында қаза болғандарға орнатылған мемориал (құрылған уақыты: 1964 жыл, авторы К. Күлкенбаев)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Павлодар ауданы Шақат ауылы
Успен ауданы
277
Ұлы Отан соғысында қаза тапқан жауынгерлерге арналған мемориал (құрылған уақыты: 1968 жыл, авторы И. Лопатин)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Успен ауданы Успен ауылы
Шарбақты ауданы
278
Ұлы Отан соғысында қаза болғандарға қойылған мемориал (құрылған уақыты: 1980 жыл, авторы Н. Якубович)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Шарбақты ауданы Шарбақты ауылы
279
Азаматтық соғыста қаза болған қатысушылар зираты (1920 жыл, авторы В. Кутяков)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Шарбақты ауданы Александровка ауылы
280
Азаматтық соғыста қазақ болған қатысушылар зираты (1923 жыл, авторы В. Кутяков)
Қала құрылысы және сәулет
Павлодар облысы Шарбақты ауданы Галкино ауылы
Өзгертілді: 04.11.2014 09:53
Орналастырылды: 09.08.2016 12:16